مناطق چهارگانه ایران
۲- اثر طبیعی ـ ملی
"برای حفظ و نگهداری از سیماهای طبیعی مهم ملی به خاطر ارزشهای ویژه و خصوصیات استثنائی آنها احداث میشوند. این مناطق نسبتا کوچک بوده و حفاظت از سیماهای خاص آنها در کانون توجه مدیریت قرار دارد. تعریف از آی.یو.سی.ان. سال1980برگرفته از مجنونیان- هنریک، پارکهای ملی و مناطق حفاظت شده، سازمان حفاظت محیط زیست"
پدیده ها یا مجموعه های گیاهی و جانوری به نسبت کوچک ، جالب ، کم نظیر ، استثنائی ، غیر متعارف و غیر قابل جایگزین که دارای ارزشهای حفاظتی ، علمی و تاریخی یا طبیعی باشند که با هدف حفظ و حراست به عنوان اثر طبیعی ملی انتخاب می شوند. اقدامات حفاظتی در مورد این پدیده ها ، باید تضمین کننده پایداری بهره برداری غیر مصرفی از آنها در طول زمان باشد.
فهرست آثار طبیعی- ملی ایران
|
ردیف |
نام |
مساحت(هکتار) |
جایگاه استانی |
|
1 |
چشمه گل فشان پبرگل |
7 |
سیستان و بلوچستان |
|
2 |
خشکه داران |
256 |
مازندران |
|
3 |
دهلران |
1484 |
ایلام |
|
4 |
سروهرزویل |
625/0 |
گیلان |
|
5 |
سوسن سفید |
6/0 |
گیلان |
|
6 |
غار سهولان |
2 |
آذربایجان غربی |
|
7 |
غار قوری قلعه |
1 |
کرمانشاه |
|
8 |
غاریخگان |
100/1 |
اردبیل |
|
9 |
قلههای علم کوه، سیاه کمان، تخت سلیمان |
4225 |
مازندران |
|
10 |
قله تفتان |
220 |
سیستان و بلوچستان |
|
11 |
قله دماوند |
1162 |
مازندران |
|
12 |
قله سبلان |
7500 |
اردبیل |
|
13 |
لاله واژگون |
379 |
چهارمحال و بختیاری |
|
|
|
|
|
۳- پناهگاه حیات وحش
"برای تضمین شرایط طبیعی مورد نیاز حفاظت از گونهها، گروههایی از گونهها، اجتماعات حیاتی یا سیماهای فیزیکی محیط زیست که در سطح ملی دارای اهمیتند زمانی که برای پایداری خود نیاز به دخالتهای خاص انسان داشته باشند احداث میشوند. بهرهبرداری کنترل شده از برخی منابع این مناطق ممکن است تا حدی مجاز باشد. تعریف از آی.یو.سی.ان. سال1980برگرفته از مجنونیان- هنریک، پارکهای ملی و مناطق حفاظت شده، سازمان حفاظت محیط زیست "
محدوده ها یا زیستگاه های طبیعی نمونه برای جانوران وحشی که به منظور حمایت از جمعیت گونه های جانوری و افزایش سطح کیفیت آنها ، انتخاب می شوند. کمترین وسعت پناهگاه های حیات وحش باید به حدی باشد که ضمن رفع نیاز گونه های جانوری ، پیوستگی و ارتباط متقابل واحدهای آنها را نیز تضمین کند. این مناطق ، محیط های مناسبی برای فعالیت های آموزشی و پژوهشی به ویژه در ارتباط با جانوران وحشی به شمار می آیند. بهره برداری مصرفی و سازگار و همچنین فعالیت های گردشکری کنترل شده در پناهگاه ها مجاز است.
فهرست پناهگاههای حیات وحش ایران
|
ردیف |
نام |
مساحت(هکتار) |
جایگاه استانی |
|
1 |
امیرکلایه |
1106 |
گیلان |
|
2 |
انگوران |
29764 |
زنجان |
|
3 |
بختگان |
200404 |
فارس |
|
4 |
بوروئیه |
100000 |
یزد |
|
5 |
بیستون |
40651 |
کرمانشاه |
|
6 |
توران |
362965 |
سمنان |
|
7 |
جاسب |
17770 |
مرکزی |
|
8 |
حیدری |
39300 |
خراسان |
|
9 |
خارکو |
312 |
بوشهر |
|
14 |
خوش ییلاق |
143146 |
سمنان |
|
15 |
دره انجیر و نیباز |
203650 |
یزد |
|
16 |
دز |
4782 |
خوزستان |
|
17 |
دشت ناز |
56 |
مازندران |
|
18 |
دودانگه |
15673 |
مازندران |
|
19 |
راشند |
10616 |
مرکزی |
|
20 |
روچون |
21311 |
کرمان |
|
21 |
سرخانگل |
447 |
گیلان |
|
22 |
سلکه |
238 |
گیلان |
|
23 |
سمسکنده |
968 |
مازندران |
|
24 |
شادگان |
327765 |
خوزستان |
|
25 |
شتور(شیدور) |
98 |
هرمزگان |
|
26 |
شیراحمد |
22629 |
خراسان |
|
27 |
فریدونکنار |
48 |
مازندران |
|
28 |
قمیشلو |
90207 |
اصفهان |
|
29 |
کرخه |
3175 |
خوزستان |
|
30 |
کلاه قاضی |
3815 |
اصفهان |
|
31 |
کیامکی |
95742 |
آذربایجان شرقی |
|
32 |
لوندویل |
1026 |
گیلان |
|
33 |
مهروئیه |
7535 |
کرمان |
|
34 |
موته |
200879 |
اصفهان و مرکزی |
|
35 |
میاندشت |
88427 |
خراسان رضوی، خراسان شمالی |
|
36 |
میانکاله |
63317 |
مازندران |
|
37 |
نایبندان طبس |
1509178 |
یزد |
۴- منطقه حفاظت شده
اراضی به نسبت وسیع با ارزش حفاظتی زیاد که با هدف حفظ و احیای رویشگاه های گیاهی و زیستگاه های جانوری انتخاب می شوند. مناطق حفاظت شده ، محیط های مناسبی برای اجرای برنامه های آموزشی و پژوهش های زیست محیطی به شمار می آیند. انجام فعالیتهای گردشگری و بهره برداری مصرفی و اقتصادی متناسب با نواحی هر منطقه و بر اساس طرح جامع مدیریت مناطق ، مجاز است.
فهرست مناطق حفاظت شده ایران
|
ردیف |
نام |
مساحت(هکتار) |
جایگاه استانی |
|
1 |
آبشار شیرگاه |
3593 |
مازندران |
|
2 |
آبشار مارگون |
3490 |
فارس |
|
3 |
آق داغ |
4767 |
اردبیل |
|
4 |
ارژن و پریشان |
59784 |
فارس |
|
5 |
ارس سیستان |
146146 |
خراسان رضوی |
|
6 |
ارسباران |
80255 |
آذربایجان شرقی |
|
7 |
اساس |
3001 |
مازندران |
|
8 |
اشترانکوه |
99245 |
لرستان |
|
9 |
البرز مرکزی |
410792 |
تهران و مازندران |
|
10 |
الوند |
8618 |
مرکزی |
|
11 |
انگوران |
92318 |
زنجان |
|
12 |
باشگل |
25191 |
قزوین |
|
13 |
باغ کشمیر |
18880 |
خراسان |
|
14 |
پرور |
66626 |
سمنان |
|
15 |
بلس کوه |
11304 |
مازندران |
|
16 |
بهرام گور |
408000 |
فارس |
|
17 |
بوزین و مرحیل |
23554 |
کرمانشاه |
|
18 |
بول |
4767 |
مازندران |
|
19 |
بیجار |
31612 |
کردستان |
|
20 |
بیدوییه |
168033 |
کرمان |
|
21 |
بیستون |
54950 |
کرمانشاه |
|
22 |
تندوره |
9250 |
خراسان رضوی |
|
23 |
تنگ بستانک |
15343 |
فارس |
|
24 |
تنگ صیاد |
27244 |
چهارمحال و بختیاری |
|
25 |
توران |
871683 |
سمنان |
|
26 |
جاجرود |
55078 |
تهران |
|
27 |
جزایر فرور |
3080 |
هرمزگان |
|
28 |
جهان نم |
38403 |
گلستان |
|
29 |
چهارباغ |
6294 |
مازندران |
|
30 |
حر |
86738 |
هرمزگان |
|
31 |
حرارودگز |
16918 |
هرمزگان |
|
32 |
حرای تیاب و میناب |
42706 |
هرمزگان |
|
33 |
حرای خوران |
2518 |
هرمزگان |
|
34 |
حرای نایبند |
4208 |
بوشهر |
|
35 |
حله |
44760 |
بوشهر |
|
36 |
خانگرمز |
28000 |
همدان |
|
37 |
خیبوس و انجیل سی |
3434 |
مازندران |
|
38 |
دز |
10576 |
خوزستان |
|
39 |
دن |
92967 |
کهکیلویه و بویراحمد |
|
40 |
دینارکوه |
40579 |
ایلام |
|
41 |
زاو (بالا) |
5005 |
گلستان |
|
42 |
زاو (پایین) |
9319 |
گلستان |
|
43 |
ساری گل |
21250 |
خراسان شمالی |
|
44 |
سالوک |
6634 |
خراسان شمالی |
|
45 |
سبزکوه |
54291 |
چهارمحال و بختیاری |
|
46 |
سراج |
58618 |
هرمزگان |
|
47 |
سرانی |
15895 |
خراسان شمالی |
|
48 |
سرخ آباد |
120010 |
زنجان |
|
49 |
سرولات و جواهردشت |
21254 |
مازندران |
|
50 |
سفیدکوه |
71477 |
لرستان |
|
51 |
سولک |
2428 |
کهکیلویه و بویراحمد |
|
52 |
سیاه کشیم |
4115 |
گیلان |
|
53 |
سیاه کوه |
199510 |
یزد |
|
54 |
سیاه رود رودبار |
28136 |
گیلان |
|
55 |
شالو و مونگشت |
12553 |
خوزستان |
|
56 |
شیله |
6444 |
سیستان و بلوچستان |
|
57 |
شش رودبار |
7997 |
مازندران |
|
58 |
شیمبار و حوزه دریاچه سدکارون |
54145 |
خوزستان |
|
59 |
قرخود |
43778 |
خراسان شمالی |
|
60 |
قلاجه |
42609 |
کرمانشاه |
|
61 |
کالمند |
232326 |
یزد |
|
62 |
کبیرکوه |
18464 |
ایلام |
|
63 |
کرخه |
9144 |
خوزستان |
|
64 |
کوه بافق |
88527 |
یزد |
|
65 |
کوه بیرک |
74906 |
سیستان و بلوچستان |
|
66 |
کوه پوزک |
46144 |
سیستان و بلوچستان |
|
67 |
کوه خامین |
25671 |
کهکیلویه و بویراحمد |
|
68 |
کوه خیزوسرخ |
33385 |
کهکیلویه و بویراحمد |
|
69 |
کوه دنای شرقی |
28202 |
کهکیلویه و بویراحمد |
|
70 |
کوه دیل |
10381 |
کهکیلویه و بویراحمد |
|
71 |
کویر |
245109 |
سمنان و تهران |
|
72 |
گاندو |
461472 |
سیستان و بلوچستان |
|
73 |
گشت رودخانه و سیاه مزگی |
39512 |
گیلان |
|
74 |
گنو |
44598 |
هرمزگان |
|
75 |
لشگردر |
16071 |
همدان |
|
76 |
لوه |
3591 |
گلستان |
|
77 |
لیسار |
31044 |
گیلان |
|
78 |
ماله گاله |
52263 |
فارس |
|
79 |
مانشت و قلارنگ |
29146 |
ایلام |
|
80 |
مجموعه حرا (گابریک و جاسک) |
31937 |
هرمزگان |
|
81 |
مراکان |
102190 |
آذربایجان غربی |
|
82 |
مند |
49951 |
بوشهر |
|
83 |
میان جنگل فس |
56528 |
فارس |
|
84 |
میرآباد |
11268 |
آذربایجان غربی |
|
85 |
نای بند |
16920 |
بوشهر |
|
86 |
هامون |
293030 |
سیستان و بلوچستان |
|
87 |
هراز |
15564 |
مازندران |
|
88 |
هرمود |
196191 |
فارس |
|
89 |
هزارجریب |
6294 |
مازندران |
|
90 |
هفت شهیدان |
9402 |
خوزستان |
|
91 |
هفتادقله |
97407 |
مرکزی |
|
92 |
هلن |
40231 |
چهارمحال و بختیاری |
|
93 |
واز |
9718 |
مازندران |
|
94 |
ورجین |
26861 |
تهران |
http://mohitban.com/fa/modules.php?name=News&file=print&sid=36